مزایا قلیان برای سیستم عصبی بیش از آن است، که به اختصار در این سطور بگنجد. هیچ دخانیاتی بهخوبی قلیان، تنشهای ناشی از استرس روزمره را کاهش نمیدهد.
هرچه مخزن قلیان، شفافتر باشد از تماشای قل قل آب در آن، بیشتر به وجد میآیید. شریان آب در محفظه شیشهای قلیان، اعصاب شما را آرام میسازد؛ آن هم درست وقتی که بهشدت افسردهاید. البته زیاد هم به التیام روحی موقتی که از کشیدن قلیان حاصل میشود، دل نبازید.
مبادا آنکه پیوسته برای کاهش اضطراب، به قلیان روی بیاورید و وابستگی پدید آید. این وسیله استعمال دخانیات را خالی از عوارض جانبی نپندارید؛ بهخصوص آنکه سرایت دود دست دوم قلیان برای اطرافیانتان مضر تلقی میشود. و همچنین شما میتوانید خط تولید زغال فشرده زغال قلیان را ببینید و با این همه، دورهمیهایی که در اثر جفتوجور کردن بساط قلیان شکل میگیرند، شما را برای مدتی ولو کوتاه، شاداب نگه میدارند. در ادامه به فواید طبی قلیان برای اعصاب میپردازیم.
مزایا قلیان برای سیستم اعصاب از منظر عصب شناسان
هنگامی که صحبت از فواید قلیان برای سیستم اعصاب و روان میشود، ناخودآگاه به یاد قلیانهای نعنائی بدون دود و آتیش میافتیم. قلیانهای طبی آغشته به برگهای نعناع، مخاط بینی و ریه را باز میکنند و خنکای عرقیجات درون محفظه شیشهای را به عمق دستگاه تنفسی، منتقل میسازند.
در مخزن شیشهای قلیانهای مزبور به جای آب، عرق نعناع یا بهار نارنج بریزید و اعصاب ناآرام خود را تسکین دهید! خواص برگهای اسطوخودوس برای سیستم عصبی، ممتاز به نظر میرسد. در عین حال، از جنبه تأثیر عنبرنسارا در بازگشت قوای روحی برای مقابله با بیماری سرماخوردگی، غافل نمانید.
برخی از اطباء سنتی، استعمال عنبر نسارا را چون مصرف مسکّن سرماخوردگی میدانند. ضمنا استعمال کنندگان دخانیات، مصرف عنبر نسارا بجای تنباکو را مثبت قلمداد کردهاند.
عطر قلیانهای میوهای روی روحیه افرادی که بغل دست شما نشستهاند، تأثیر میگذارد، اما در عین حال عوارض تنفسی ناشی از دود دست دوم را نباید دستکم گرفت. آتش قلیان، شما را به یاد مشعل آتشکده دایر در شهر یزد و کرمان میاندازد.
نیاکان زرتشتی معتقد بودند که تماشای آتش، دل را صیقل میدهد و بر صفای باطن میافزاید. قلیان فقط در دود و دم تنباکو، و زغال خلاصه نمیشود، بلکه شنیدن صدای قلقل آب از محفظهاش هم لذتبخش است. در کنار فوایدی که تا به اینجا برای قلیان برشمردیم، عارضههای عصبی ناشی از آن را نیز در ادامه بازگو میکنیم.
عوارض ومعایب جانبی مصرف قلیان بر سیستم عصبی
صرفنظر از فواید قلیان برای سیستم عصبی نمیتوان عارضه وابستگی شدید به تنباکو را نادیده گرفت. چنانچه شما بهکرّات در خانه خود، قلیان چاق کنید، بیاختیار به دود و دم قلیان دل میبازید. آنگاه این اثر روانی مثل خوره به جان سیستم عصبیتان میافتد و چهبسا اشتهای شما به غذا را کاهش دهد.
اگرچه نیکوتین موجود در قلیان در مقایسه با مرفین، مغز را در سطحی پایینتر خدر میسازد، اما تأثیر کاهش افسردگی در حین استعمال تنباکو گذرا خواهد بود. پس از مدتی که مصرف قلیان برای شما عادی گشت، تنش عصبی مغز برای چاق کردن قلیانِ فوری، افزایش مییابد. به این ترتیب، اگر قلیان دور از دسترس باشد، ذهنتان تحریک به پرخاش میشود.
یک ضربالمثل در بین افراد دلباخته به دخانیات رواج دارد، که مصرف بهندرتِ قلیان را توصیه میکند. مطابق با ضربالمثل مزبور، موعد قلیان چاق کردن باید گاه به گاه باشد؛ نه آنکه در هر سر ماه، قلقل راه بیفتد. شاید در اثر بکار بستن این ضربالمثل که امروزه یک توصیه طبی به تدخین کنندگان تلقی میشود، عوارض تنفسی ناشی از مصرف مکرر قلیان کاهش یابد.
ارتباط قلیان با عارضه Insomnia (اختلال در خواب)
قلیان مثل قهوه، پیامد جانبی Insomnia یا همان بیخوابی را در آخرشب به دنبال خواهد داشت. روی هم رفته، فواید قلیان برای سیستم اعصاب به یک اختلال کوتاه در خواب شبانه نمیارزد. از همین رو مصرف قلیان در ساعات پایانی شب توصیه نمیشود، ولو آنکه بساط چلهنشینی در یلدا مهیا باشد. عزم و اراده خود را برای به وقفه انداختن پکهای پشت سر هم به شلنگ تنباکو قوی کنید. علاوه بر این، از طعمهای خیلی سنگین تنباکو که خواب شما را در پاسی از شب آشفته میسازند، چشم بپوشید.
کلام پایانی
هرگونه فواید قلیان برای سیستم اعصاب را ذکر کردیم و عوارض تنباکو در ایجاد اختلال کمخوابی را برشمردیم. اضطراب ناشی از آماده کردن سریع قلیان را از خود دور سازید.
به قول قدیمیها مگر آتش در کفش شما انداختهاند، که برای چاق کردن قلیانهای فوری، این همه استرس دارید! دخانیات حتیالامکان باید در آستانه سکون و آرامش کشیده شوند. اجتناب از پرخاش جزو قوانین و آداب استفاده از قلیان به حساب میآید و تأثیر روانی مساعدی برای مغز به ارمغان میآورد. طبیترین قلیانها از لحاظ کاهش مخاطرات عصبی را از فروشگاه ما جویا شوید.
