اتوماتیک استارت یا اتومات استارت یک قطعه الکترومغناطیسی پر قدرت است که دو وظیفه اصلی را به صورت هم زمان انجام می دهد. وظیفه اول این است که به عنوان یک رله، جریان برق بسیار سنگین باتری را به موتور استارت وصل می کند؛ کاری که سوئیچ خودرو به تنهایی قادر به انجام آن نیست. وظیفه دوم این است که در همان لحظه، دنده استارت را به جلو حرکت می دهد تا با دنده موتور (فلایویل) درگیر شود و نیروی چرخش را منتقل کند.
اتوماتیک استارت چیست؟
اتوماتیک استارت، که بیشتر مردم به آن اتومات استارت نیز می گویند، در ظاهر یک قطعه فلزی کوچک است که به بدنه استارت متصل شده است. اما در واقع، راه اندازی موتور بدون این قطعه تقریبا غیر ممکن خواهد بود. ظاهر این فطعه ساده به نظر می رسد ولی، در ساختار داخلی آن ترکیبی هماهنگ از نیروهای مغناطیسی و مکانیکی برای به حرکت در آوردن موتور فعالیت می کنند.
عملکرد اتوماتیک استارت را می توان به دو بخش اصلی تقسیم کرد که به صورت همزمان کار می کنند: یک بخش الکتریکی و یک بخش مکانیکی.
بخش الکتریکی: موتور استارت برای چرخاندن میل لنگ به جریان برق بسیار شدید که حدود 150 تا 350 آمپر است، نیاز دارد. سوییچ خودرو توانایی تحمل و انتقال مستقیم چنین جریان بالایی را ندارد. سوییچ فقط یک جریان بسیار ضعیف تر ک کمتر از 20 آمپر است، را به اتوماتیک استارت می رساند. اتوماتیک استارت نقش یک کلید اصلی یا رله پرقدرت را ایفا می کند و مسیر اصلی جریان سنگین برق را از باتری به سمت موتور استارت باز می کند.
بخش مکانیکی: هم زمان با برقراری جریان برق، یک اهرم در داخل بدنه اتوماتیک فعال می شود. این اهرم، دنده استارت را به سمت جلو حرکت می دهد تا با دنده بزرگ موتور (فلایول) هماهنگ شود. درست مثل قلابی که زنجیر را می گیرد تا حرکت را منتقل کند.
اجزای اتوماتیک استارت و نحوه هماهنگی
درون اتوماتیک استارت زیاد پیچیده نیست، همه چیز به طور اتومات در کنار هم کار می کند. اجزای اتوماتیک استارت عبارتند از:
سیم پیچ کشنده، هسته فلزی را به داخل می کشد تا راه جریان باز شود.
سیم پیچ نگهدارنده، همان کار را ادامه می دهد تا انرژی اضافی مصرف نشود.
پلانجر یا هسته متحرک، مرکز تمام حرکت ها است.
پولکی یا صفحه رسانا، دو سر برق را لحظه ای به هم وصل می کند.
فنر بازگرداننده، تضمین می کند که بعد از روشن شدن موتور، همه چیز ب نقطه شروع برگردد.
دوشاخه، پل میان نیروی مغناطیس و حرکت فیزیکی دنده استارت.
پشت اتوماتیک استارت سه ترمینال وجود دارد:
یکی برای اتصال مستقیم باتری (B)، یکی برای استارت (M) و دیگری برای فرمان سوئیچ (S)
با چرخاندن سوئیچ، برق ضعیفی از پایانه S عبور کرده و میدان مغناطیسی ایجاد می شود.
مغناطیس، هسته را می کشد؛ دنده جلو می رود و همزمان مسیر برق اصلی باز می شود.
تا وقتی سوئیچ نگه داشته می شود، جریان حفظ می شود و موتور با سرعت می چرخد.
در لحظه ای که سوئیچ را رها کنید، همه چیز قطع شده و فنر، قطعات را سرجای خود
همه این اتفاق ها در کسری از ثانیه رخ می دهد.
راهنمای خرید اتوماتیک استارت
اگر قصد تعویض قطعه را دارید، حتما چند نکته را رعایت کنید.
مدل و سال ساخت خودرو را دقیق بررسی کنید تا قطعه سازگار را بتوانید انتخاب کنید.
ولتاژ سیستم برق خودرو را چک کنید. ( در بیشتر خودرو ها 12 ولت است)
برند معتبر بخرید؛ قطعه اصلی بهتر از قطعه ارزان و استوک دوام می آورد.
اتصالات و جای پیچ ها را با قطعه قدیمی مقایسه کنید.
قطعه ضمانت معتبر داشته باشد.
سوالات رایج در مورد اتوماتیک استارت خودرو
- زمانی که استارت می زنیم، اگر صدای “تق” شنیدیم به چه معنا است؟
این صدا معمولا نشانه ضعیف بودن باتری خودرو یا کثیف بودن اتصالات برق است. اما گاهی اوقات نیز نشان می دهد که خود اتوماتیک استارت خراب شده است.
- اتوماتیک استارت را می توان تعمیر کرد یا باید آن را تعویض کنیم؟
امروزه به ندرت تعمیرکاران این قطعه را تعمیر می کنند؛ معمولا به دلیل قیمت و دوام قطعه نو، تعویض آن منطقی تر و به صرفه تر است.
- چه کارهایی باعث کاهش عمر اتوماتیک استارت می شود؟
استارت زدن های پیاپی و پشت سر هم، فشار دادن و نگه داشتن طولانی سوئیچ بعد از روشن شدن کامل موتور، یا نفوذ روغن و گریس به داخل آن، از جمله دلایل اصلی هستند که عمر این قطعه را کاهش می دهند.
- ممکن است اتوماتیک استارت فقط یکی از وظایفش را انجام ندهد؟
بله، گاهی اوقات پیش می آید که قطعه، برق را به موتور استارت وصل می کند اما دنده را درگیر نمی کند، یا برعکس، دنده را جلو می برد اما جریان برق اصلی را وصل نمی کند.
- این مشکل در خودرو های جدید که با دکمه استارت روشن می شود چطور عمل می کند؟
روند کلی دقیقا مشابه است. تنها تفاوت این است که فرمان شروع به کار (برق ضعیف اولیه) به جای سوئیچ مکانیکی دستی، مستقیما از ECU (کامپیوتر مرکزی خودرو) ارسال می شود.
- چرا بعضی اتومات ها بعد از مدتی استفاده، صدای تق تق ممتد می دهند؟
به مرور زمان، هر بار با وصل شدن جریان برق، جرقه های بسیار کوچکی در محل اتصال رخ می دهد. این جرقه های مکرر باعث خوردگی و ایجاد حفره روی سطح مسی داخل قطعه می شوند که به این آن پیتینگ گفته می شود. همین خوردگی مانع انتقال کامل جریان شده و باعث افت توان قطعه و ایجاد صدای “تق تق” می شود.