جراحی شکستگی لگن
شکستگی لگن یکی از شایعترین و خطرناکترین آسیبهای استخوانی بهویژه در افراد بالای ۶۵ سال است. هر سال تنها در ایران هزاران نفر به این دلیل بستری میشوند و در جهان آمار آن به میلیونها مورد میرسد. این شکستگی معمولاً در سه ناحیه اصلی رخ میدهد: گردن استخوان ران، ناحیه بینبرجستگیها و زیربرجستگیها. تقریباً در همه موارد درمان بدون جراحی نتیجه بسیار بدی دارد و میزان مرگومیر در سال اول گاهی تا ۵۰ درصد میرسد؛ بنابراین جراحی تقریباً همیشه ضروری است.
انواع شکستگی لگن
۱. شکستگی گردن استخوان ران این نوع شایعترین است و بیشتر در زنان مسن با پوکی استخوان دیده میشود. با یک زمینخوردن ساده از حالت ایستاده رخ میدهد. این شکستگیها به چهار درجه تقسیم میشوند:
- درجه یک و دو: استخوان جابهجا نشده و گاهی با سه پیچ توخالی بزرگ قابل درمان است (بهخصوص در افراد زیر ۶۵ سال).
- درجه سه و چهار: استخوان کاملاً جابهجا شده و خونرسانی سر ران قطع یا شدیداً کم شده است. در این موارد معمولاً باید سر و گردن استخوان ران برداشته شده و با پروتز جایگزین شود.
۲. شکستگی بینبرجستگیها این نوع در افراد خیلی مسن و با پوکی استخوان شدید شایعتر است. خوشبختانه خونرسانی این ناحیه بهتر است و خطر سیاهشدن سر ران خیلی کم است. تقریباً همیشه با میخ مخصوص داخل استخوان یا گاهی پلاک و پیچ کنار استخوان درمان میشود.
۳. شکستگی زیربرجستگیها کمتر شایع است و معمولاً یا در افراد جوان بر اثر تصادف و ضربه شدید رخ میدهد یا در افراد مسن با پوکی استخوان خیلی پیشرفته. درمان آن اغلب با میخ بلند داخل استخوان است که تا پایین استخوان ران ادامه دارد.
زمان مناسب جراحی
هرچه زودتر، بهتر! بهترین زمان در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول پس از شکستگی است. اگر بیمار به هر دلیلی (مثل بیماری قلبی یا تنظیم داروهای رقیقکننده خون) دیرتر عمل شود، خطر مرگ، عفونت، لخته خون و زخم بستر بهطور چشمگیری بالا میرود. مطالعات بزرگ نشان دادهاند تأخیر بیش از ۴۸ ساعت میتواند خطر مرگ در ۳۰ روز اول را تا دو برابر کند.
روشهای اصلی جراحی
الف) تثبیت با پیچهای بزرگ توخالی فقط برای شکستگیهای گردن ران که جابهجایی ندارند و بیمار جوانتر است (زیر ۶۵-۷۰ سال). سه پیچ بزرگ از کنار لگن وارد شده و استخوان را نگه میدارند. مزیت: مفصل خود بیمار حفظ میشود. عیب: احتمال جوشنخوردن یا سیاهشدن سر ران وجود دارد.
ب) نیمتعویض مفصل لگن در افراد مسن بالای ۷۰-۷۵ سال که شکستگی گردن ران جابهجا شده دارند، سر و گردن استخوان ران برداشته شده و یک پروتز فلزی با سر بزرگ جایگزین میشود. این پروتز داخل کانال استخوان ران محکم میشود. بیمار معمولاً از روز دوم میتواند وزن انداختن را شروع کند و درد بسیار کمتری دارد.
ج) تعویض کامل مفصل لگن در بیماران فعالتر، جوانتر (زیر ۷۵ سال) یا کسانی که قبلاً آرتروز شدید مفصل لگن داشتند، کل مفصل (هم حفره لگن و هم سر ران) با پروتز تعویض میشود. نتیجه طولانیمدت بهتر است ولی جراحی سنگینتر و زمان بهبودی طولانیتر است.
د) میخ داخل استخوان (معروف به میخ گاما یا میخ ضدچرخش) انتخاب اول برای بیشتر شکستگیهای بینبرجستگی و زیربرجستگی است. یک میخ بلند از بالای استخوان ران وارد مغز استخوان شده و با یک یا دو پیچ یا تیغه به سر ران محکم میشود. این روش کمخونریزی دارد، بیمار زودتر راه میافتد و درصد جوشخوردن بسیار بالاست.
ه) پلاک و پیچ کنار استخوان قدیمیتر است و امروزه کمتر استفاده میشود، ولی هنوز در بعضی شکستگیهای خاص کاربرد دارد.
بعد از عمل چه اتفاقی میافتد؟
- روز اول: بیمار در بخش بستری است، داروهای ضدلخته و آنتیبیوتیک میگیرد.
- روز دوم یا سوم: با کمک واکر یا عصای زیربغل راه رفتن شروع میشود.
- یک تا دو هفته: معمولاً مرخص میشود.
- شش هفته تا سه ماه: بهتدریج وزناندازی کامل میشود و استخوان جوش میخورد.
- فیزیوتراپی و تمرینات تقویت عضلات ران و لگن بسیار مهم است.
عوارض احتمالی
عفونت، لخته خون در پا یا ریه، جابهجایی وسایل فلزی، جوشنخوردن استخوان، سیاهشدن سر ران (در موارد خاص)، دررفتگی پروتز و نیاز به عمل دوباره از عوارض نادر اما ممکن هستند. خوشبختانه با جراحی زودرس و مراقبت مناسب، بیشتر بیماران به زندگی عادی برمیگردند.
در پایان، شکستگی لگن بیماری بسیار جدی است اما با جراحی بهموقع و انتخاب روش درست، بیشتر بیماران (حتی در سنین خیلی بالا) میتوانند دوباره راه بروند و زندگی مستقل داشته باشند. مهمترین نکته این است که بیمار را سریع به بیمارستان برسانید و از بلندکردن یا جابهجا کردن بیمورد پای شکسته خودداری کنید.
بهترین متخصص جراحی لگن در کشور
اگر دچار شکستگی لگن شدید و نیازمند این بودید که سریعا جراحی شوید جای نگرانی نیست چراکه بهترین متخصص جراحی لگن در کشور ، دکتر سیدا بهامین همراه شما عزیزان می باشد برای کسب اطلاعات بیشتر کافیست همین حالا وارد سایت کلینیک شوید و یا با شماره های زیر تماس حاصل فرمایید.
09010153303
02144007697
