لوازم خانه هوشمند [لیست کامل، بدون نیاز به تغییر سیم کشی]

لوازم خانه هوشمند

تصور کنید صبح از خواب بیدار می‌شوید و چراغ‌های اتاق به‌آرامی روشن می‌شوند. وقتی از خانه بیرون می‌روید، جاروبرقی خودش نظافت را شروع می‌کند و در طول روز هم می‌توانید از طریق گوشی وضعیت خانه را بررسی کنید. انجام چنین کارهایی تا چند سال پیش بیشتر شبیه صحنه‌ای از فیلم‌های علمی‌تخیلی بود، اما امروز با چند وسیله هوشمند می‌توان بخشی از آن را در یک آپارتمان معمولی پیاده کرد.

نکته جالب اینجاست که برای هوشمندسازی خانه لزوماً نیازی به تخریب دیوارها، تعویض سیم‌کشی ساختمان یا خرید تجهیزات گران‌قیمت ندارید. بسیاری از گجت‌های خانه هوشمند به‌صورت مستقل کار می‌کنند و نصب آن‌ها به‌اندازه راه‌اندازی یک وسیله الکترونیکی معمولی ساده است.

اما کدام وسایل واقعاً کاربردی هستند و کدام‌ها فقط امکانات جذابی دارند که احتمالاً بعد از چند روز فراموششان می‌کنیم؟

خانه هوشمند چیست و چگونه کار می‌کند؟

خانه هوشمند یا Smart Home به خانه‌ای گفته می‌شود که در آن بعضی از وسایل و تجهیزات می‌توانند از طریق اپلیکیشن، حسگرها یا برنامه‌های خودکار کنترل شوند.

البته صرفاً اینکه بتوانید یک لامپ را با گوشی روشن کنید، به معنای استفاده کامل از قابلیت‌های خانه هوشمند نیست. جذابیت اصلی زمانی شروع می‌شود که وسایل بتوانند بدون دخالت مداوم شما کارهای تکراری را انجام دهند.

برای مثال، می‌توان روشنایی اتاق را طوری تنظیم کرد که هر شب در ساعت مشخصی کم‌نور شود یا یک حسگر نشت آب را به سیستم هشدار متصل کرد تا در صورت تشخیص رطوبت غیرعادی، به گوشی شما اطلاع دهد.

بسته به نوع تجهیزات، ارتباط دستگاه‌ها از طریق Wi-Fi، بلوتوث، Zigbee یا Thread برقرار می‌شود. بعضی محصولات مستقیماً به اینترنت متصل می‌شوند و بعضی دیگر برای برقراری ارتباط به یک هاب مرکزی احتیاج دارند.

اگر قصد دارید هوشمندسازی خانه را بدون بازسازی شروع کنید، هفت وسیله زیر ارزش بررسی دارند.

۱. لامپ هوشمند؛ ساده‌ترین راه برای شروع

اگر تاکنون هیچ وسیله هوشمندی نداشته‌اید، لامپ هوشمند یکی از ساده‌ترین انتخاب‌ها برای شروع است.

این لامپ‌ها معمولاً داخل سرپیچ‌های استاندارد سازگار نصب می‌شوند و می‌توانید از طریق اپلیکیشن، شدت نور، زمان روشن و خاموش شدن و در برخی مدل‌ها رنگ نور را تغییر دهید.

برای مثال، می‌توانید چند تنظیم مختلف برای اتاقتان داشته باشید: نور سفید برای کار و مطالعه، نور گرم و ملایم برای تماشای فیلم و یک برنامه زمان‌بندی‌شده برای خاموش شدن چراغ‌ها هنگام خواب.

هنگام خرید، صرفاً به تعداد رنگ‌های قابل نمایش توجه نکنید. شدت روشنایی، کیفیت نور سفید، سازگاری با سرپیچ و امکان استفاده از کلید معمولی خانه اهمیت بیشتری دارند.

همچنین در برخی لامپ‌ها، قطع برق از طریق کلید دیواری باعث می‌شود کنترل هوشمند تا زمان وصل شدن مجدد برق از دسترس خارج شود.

۲. پریز هوشمند؛ کنترل وسایل معمولی با گوشی

لزومی ندارد تمام وسایل خانه را با نسخه‌های هوشمند جایگزین کنید. گاهی یک پریز هوشمند می‌تواند امکانات جدیدی به وسایل قدیمی اضافه کند.

این پریزها بین دوشاخه دستگاه و پریز برق قرار می‌گیرند و امکان قطع و وصل برق را از طریق گوشی یا برنامه زمان‌بندی فراهم می‌کنند.

برای مثال، می‌توانید روشنایی تزئینی اتاق را در ساعات مشخصی روشن کنید یا برق بعضی تجهیزات را هنگام خروج از خانه قطع کنید.

برخی مدل‌ها حتی میزان مصرف برق را اندازه‌گیری می‌کنند و می‌توانند برای شناسایی وسایل پرمصرف کاربرد داشته باشند.

البته پریز هوشمند جایگزین سیستم کنترلی داخلی دستگاه نمی‌شود. وسیله‌ای که بعد از اتصال برق نیازمند فشردن دکمه روشن شدن است، لزوماً با فرمان پریز شروع به کار نخواهد کرد.

مهم‌تر اینکه باید ظرفیت جریان و توان مجاز پریز را بررسی کنید. اتصال تجهیزات گرمایشی پرمصرف یا وسایل پرخطر به پریز نامناسب، انتخاب ایمنی نیست.

۳. جارو رباتیک؛ یکی از کاربردی‌ترین وسایل خانه هوشمند

در میان گجت‌های خانگی، جاروبرقی رباتیک از آن دسته وسایلی است که می‌تواند یک کار روزمره را واقعاً از دوش شما بردارد.

برخلاف بسیاری از دستگاه‌های هوشمند که صرفاً روش کنترل یک وسیله را تغییر می‌دهند، جارو رباتیک می‌تواند بخشی از فرایند نظافت را به‌صورت خودکار انجام دهد.

مدل‌های مجهزتر با استفاده از حسگرهای فاصله‌سنج و سیستم‌های نقشه‌برداری، مسیر حرکت خود را برنامه‌ریزی می‌کنند، اتاق‌های مختلف را تشخیص می‌دهند و پس از پایان کار به ایستگاه شارژ بازمی‌گردند.

یکی از کاربردهای جذاب این دستگاه‌ها، تنظیم زمان نظافت در ساعت‌هایی است که کسی در خانه حضور ندارد. به این ترتیب می‌توانید بعد از بازگشت به خانه، با کف تمیزتری روبه‌رو شوید.

بااین‌حال، عملکرد همه جاروهای رباتیک یکسان نیست. بعضی مدل‌ها تنها جاروکشی پایه انجام می‌دهند، درحالی‌که دستگاه‌های پیشرفته‌تر می‌توانند تی‌کشی کنند، مخزن زباله را به‌صورت خودکار تخلیه کنند و حتی پدهای تی را در ایستگاه مخصوص بشویند.

در انتخاب جارو رباتیک به چه چیزهایی توجه کنیم؟

برای خانه‌های ایرانی، نوع فرش، ارتفاع آستانه اتاق‌ها، وجود ریشه فرش و تعداد موانع روی زمین اهمیت زیادی دارد. قدرت مکش بالاتر هم لزوماً به معنای عملکرد بهتر روی تمام سطوح نیست.

شیائومی یکی از برندهایی است که مدل‌های متنوعی در این بازار دارد؛ از محصولات اقتصادی گرفته تا دستگاه‌های مجهز به سیستم تشخیص مانع پیشرفته و ایستگاه نظافت خودکار.

اگر قصد دارید تفاوت این مدل‌ها را بهتر بشناسید، راهنمای بهترین جارو رباتیک شیائومی در گجت هوم، گزینه‌های مختلف را از نظر عملکرد روی فرش، تی‌کشی، امکانات ایستگاه، تشخیص موانع و ارزش خرید مقایسه کرده است.

البته حتی پیشرفته‌ترین جاروهای رباتیک هم کاملاً بدون نیاز به رسیدگی نیستند. تخلیه یا تعویض کیسه زباله، تمیز کردن برس‌ها و نگهداری از مخازن آب همچنان بخشی از استفاده روزمره از این دستگاه‌هاست.

۴. کنترلر هوشمند کولر گازی؛ مدیریت دمای خانه

اگر کولر گازی یا وسیله سرمایشی شما با ریموت مادون قرمز کنترل می‌شود، ممکن است بتوانید با یک کنترلر هوشمند IR بعضی قابلیت‌های کنترلی آن را از طریق گوشی در دسترس داشته باشید.

این دستگاه‌ها فرمان‌های ریموت را شبیه‌سازی می‌کنند و در مدل‌های سازگار امکان روشن و خاموش کردن کولر، تغییر دما و تنظیم برنامه زمانی را فراهم می‌کنند.

برای مثال، می‌توانید کمی پیش از رسیدن به خانه، کولر را روشن کنید یا برای خاموش شدن آن در ساعات مشخص برنامه داشته باشید.

برخی کنترلرها از حسگر دما و رطوبت نیز استفاده می‌کنند، اما باید توجه داشت که دقت و امکانات آن‌ها با یک ترموستات حرفه‌ای یکسان نیست.

پیش از خرید، سازگاری کنترلر با مدل کولر یا وسیله سرمایشی خود را بررسی کنید. این راهکار برای همه سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی، به‌ویژه دستگاه‌هایی که با ریموت مادون قرمز کار نمی‌کنند، قابل استفاده نیست.

۵. حسگرهای هوشمند؛ وقتی خانه به اتفاقات واکنش نشان می‌دهد

بخش مهمی از هوشمندسازی خانه به تجهیزاتی مربوط می‌شود که کمتر دیده می‌شوند: حسگرها.

حسگر باز شدن در و پنجره، حسگر حرکت، سنسور دما و حسگر نشت آب از جمله محصولات کاربردی این دسته هستند.

برای مثال، یک حسگر نشت آب را می‌توان کنار ماشین لباس‌شویی یا زیر سینک نصب کرد تا در صورت تشخیص رطوبت غیرعادی، هشدار ارسال کند. البته این سنسور به‌تنهایی جلوی نشت را نمی‌گیرد و برای قطع خودکار آب به تجهیزات سازگار دیگری نیاز دارید.

حسگر باز شدن در نیز می‌تواند هنگام ورود یا خروج افراد رویداد ثبت کند یا در کنار سایر تجهیزات، بخشی از یک سناریوی امنیتی باشد.

توجه کنید که دریافت اعلان از راه دور در بسیاری از سیستم‌ها به اتصال اینترنت یا هاب نیاز دارد. بنابراین صرفاً بی‌سیم بودن یک حسگر به معنی عملکرد مستقل آن نیست.

۶. دوربین هوشمند؛ نظارت بر خانه از راه دور

دوربین‌های هوشمند خانگی یکی دیگر از تجهیزات محبوب این حوزه هستند. این دوربین‌ها در مدل‌های مختلفی عرضه می‌شوند و بسته به امکاناتشان می‌توانند تصویر زنده نمایش دهند، حرکت را تشخیص دهند یا هنگام وقوع رویدادهای مشخص، اعلان ارسال کنند.

اگر حیوان خانگی دارید، ممکن است بخواهید زمانی که در خانه نیستید وضعیت او را بررسی کنید. یا شاید بخواهید دوربینی در فضای ورودی آپارتمان نصب کنید، البته با رعایت حریم خصوصی دیگران و مقررات محل سکونت.

بعضی مدل‌ها امکان ذخیره تصاویر روی کارت حافظه را دارند و بعضی دیگر از فضای ابری استفاده می‌کنند.

هنگام انتخاب دوربین، کیفیت تصویر در نور کم، زاویه دید، نحوه ذخیره‌سازی و امنیت حساب کاربری را بررسی کنید. فعال کردن احراز هویت دومرحله‌ای، استفاده از رمز عبور قوی و به‌روزرسانی نرم‌افزار دستگاه اهمیت زیادی دارد.

اگر هم صرفاً برای بررسی گاه‌به‌گاه خانه به دوربین نیاز دارید، لازم نیست حتماً گران‌ترین مدل موجود را انتخاب کنید.

۷. هاب هوشمند؛ راهی برای هماهنگ کردن وسایل

بعد از خرید چند وسیله هوشمند ممکن است با یک مشکل روبه‌رو شوید: برای کنترل هر دستگاه باید اپلیکیشن جداگانه‌ای باز کنید.

اینجاست که اهمیت انتخاب یک اکوسیستم سازگار و در برخی موارد استفاده از هاب هوشمند مشخص می‌شود.

هاب می‌تواند نقش واسطه ارتباطی میان تعدادی از حسگرها، کلیدها و سایر تجهیزات را داشته باشد. برای مثال، ممکن است بتوانید تنظیم کنید که با تشخیص حرکت، چراغ راهرو روشن شود و پس از مدتی خاموش شود.

البته همه تجهیزات به هاب نیاز ندارند و همه هاب‌ها نیز از تمام برندها پشتیبانی نمی‌کنند.

استاندارد Matter با هدف افزایش سازگاری تجهیزات خانه هوشمند توسعه یافته است، اما وجود لوگوی Matter روی یک محصول به معنای پشتیبانی از تمام قابلیت‌های آن در همه اپلیکیشن‌ها نیست.

به همین دلیل بهتر است پیش از خرید تجهیزات مختلف، سازگاری آن‌ها را با پلتفرمی که می‌خواهید استفاده کنید بررسی کنید.

برای هوشمندسازی خانه از کدام وسیله شروع کنیم؟

پاسخ به این سؤال بیشتر از آنکه به جدیدترین فناوری‌های بازار وابسته باشد، به سبک زندگی شما بستگی دارد.

اگر هر روز زمان زیادی صرف نظافت می‌کنید، احتمالاً جارو رباتیک برایتان کاربردی‌تر از لامپ رنگی است. اگر معمولاً فراموش می‌کنید چراغ‌های خانه را خاموش کنید، روشنایی هوشمند انتخاب منطقی‌تری خواهد بود.

برای شروع می‌توان اولویت‌ها را این‌طور دسته‌بندی کرد:

بهتر است هوشمندسازی را با یک یا دو دستگاه شروع کنید و بعد از آشنایی با محدودیت‌ها و امکاناتشان، سراغ تجهیزات بیشتر بروید.

قبل از خرید وسایل خانه هوشمند این نکات را فراموش نکنید

یکی از اشتباهات رایج، خرید چند محصول صرفاً به دلیل برخورداری از قابلیت کنترل با موبایل است. برای جلوگیری از هزینه‌های اضافه، سه موضوع را در نظر داشته باشید.

اول، وابستگی به اینترنت. بعضی دستگاه‌ها بدون اینترنت هم از طریق شبکه محلی یا کلید فیزیکی کار می‌کنند، اما برخی قابلیت‌ها به سرورهای آنلاین وابسته‌اند. بنابراین باید مشخص کنید در صورت قطع اینترنت چه امکاناتی همچنان فعال خواهند بود.

دوم، سازگاری تجهیزات. تمام محصولات با همه دستیارهای صوتی، هاب‌ها یا نرم‌افزارها هماهنگ نیستند. حتی دو دستگاه از یک برند ممکن است به نسخه‌های متفاوتی از نرم‌افزار یا تجهیزات واسط نیاز داشته باشند.

سوم، هزینه نگهداری. قیمت خرید تنها بخشی از هزینه واقعی است. تعویض باتری حسگرها، اشتراک فضای ابری دوربین، قطعات مصرفی جارو رباتیک و پشتیبانی نرم‌افزاری هم باید در تصمیم خرید لحاظ شوند.

آیا برای داشتن خانه هوشمند باید هزینه زیادی کنیم؟

خیر. هوشمندسازی لزوماً یک پروژه بزرگ ساختمانی نیست. می‌توانید با یک لامپ یا پریز هوشمند شروع کنید و به‌مرور، بسته به نیازتان، تجهیزات دیگری اضافه کنید.

البته بین هوشمندسازی محدود یک آپارتمان و اجرای سیستم یکپارچه برای روشنایی، امنیت، پرده‌ها و تهویه ساختمان تفاوت زیادی وجود دارد.

برای یک خانه اجاره‌ای، تجهیزات قابل‌حمل و بدون نیاز به تغییر سیم‌کشی معمولاً انتخاب مناسب‌تری هستند. در مقابل، اگر ساختمان در حال ساخت یا بازسازی باشد، می‌توان زیرساخت‌های یکپارچه‌تری در نظر گرفت.

جمع‌بندی؛ خانه هوشمند باید زندگی را ساده‌تر کند

هدف از هوشمندسازی خانه این نیست که برای روشن کردن هر چراغ مجبور شوید گوشی خود را بردارید یا برای انجام یک کار ساده بین چند اپلیکیشن جابه‌جا شوید.

یک خانه هوشمند خوب باید بخشی از کارهای تکراری را حذف کند، کنترل بیشتری در اختیار ساکنان قرار دهد و استفاده روزمره از تجهیزات را ساده‌تر کند.

بنابراین پیش از خرید هر گجت از خودتان بپرسید: «این وسیله دقیقاً قرار است کدام مشکل روزمره من را حل کند؟»

اگر پاسخ روشنی دارید، احتمالاً در مسیر درستی برای هوشمندسازی خانه قرار گرفته‌اید.